5 Kasım’da Ne Oldu?

Remember, remember the 5th of November!*

 

Hatırlayalım, ama tam olarak neyi hatırlayacağız? İş burada biraz karışıyor aslında.

Her yıl Kasım ayının 5’i gecesi, İngiltere genelinde neredeyse her köşede bir şenlik ateşi ya da havai fişek gösterisi oluyor. Guy Fawkes Gecesi olarak anılan bu gece, özellikle büyükçe parklarda belediyelerin düzenlediği nefis havai fişek gösterilerinin tadını çıkarmaya onlarca yüzlerce insan gidiyor. Bu özel günün Bonfire Gecesi olarak da geçmesinin nedeni, açık bir alanda Guy Fawkes’ın büyük kuklalarının adeta bir şenlik ateşi tadında yakılması aslında.

Londra’da 5 Kasım’a yaklaşırken süpermarketlerde havai fişeklerin satıldığını görebilirsiniz. Neden mi? Çünkü bahsettiğim havai fişek gösterileri sadece belediyeler tarafından kontrollü bir şekilde yapılmıyor. Bireysel olarak da kendi havai fişek patlatma seanslarınızı yapabiliyorsunuz. Dolayısıyla her an, herhangi bir parkta birdenbire havai fişek patladığına şahit olabilirsiniz. Hatta kimse havai fişeği patlatacağım diye yanlışlıkla kendini ya da başkasını patlatmasın diye, Londra İtfaiyesinin web sitesinde resmi bir kurallar bütünü bile mevcut.

Neler oluyor yahu, kim bu Guy Fawkes diyenleriniz vardır belki. Kendisi, 1605 yılının 5 Kasım’ında, dönemin İngiltere kralı 1. James’i tahttan indirmek için Lordlar Kamarasının altına patlayıcılar yerleştiren Gunpowder Plot isimli bir topluluğun üyesi. Diğer üyelerden onu ayıran özellik şu, o gece bu patlayıcıların başında nöbet tutma görevi kendisine verilmiş ve sevgili Guy yakalanmış.

Hatırlarsınız; V For Vendetta filminde İngiltere, Kuzeyli bir faşist totaliter rejimin boyunduruğu altına girmişti ve karizmatik karakterimiz V, bu rejime karşı terör eylemleri yoluyla bir devrimi ateşlemeye çalışan anarşist bir özgürlük savaşçısı olarak portre ediliyordu. V için Meclis Binası gibi bir yapı nasıl bir sembolse, o yapıyı havaya uçurma eylemi de bir semboldü. Halkın hükümetlerden korkmasının değil, hükümetlerin halktan korkmasının doğru olduğunu düşünüyordu. Sonunda onu öldürmeye çalıştıklarında maskesinin altında insan değil bir fikir olduğunu ve fikirlerin kurşun geçirmediğini söyledi.

İşte konu burada biraz karmaşıklaşıyor. 5 Kasım’da İngiltere’de yapılan bu şenlik ateşleri ve havai fişekler aslında mevcut rejimin tahtından edilmesini ve meclisin yanmasını değil, Guy Fawkes’ın kekoluk yapıp yakalanmasını ve bu vesileyle isyanın başarısız olup Kral 1. James’in hayatta kalmasını kutluyor. Çünkü o dönemde İngiltere’yi yöneten 1. James Protestan bir kraldı, onu öldürmek isteyen Gunpowder Plot ise yerine Katolik bir kral gelmesini isteyen bir oluşumdu. Dolayısıyla her ne kadar Katolik yönetim genellikle Protestan yönetime göre daha gerici görünse de biz bu tartışmalara girmeyip olayın aslının özgürlükçülükten ziyade, daha dini tonlar taşıyan bir konu olduğunu söyleyelim.

Gerçekte meclisi patlatmaya niyetlenen adamın her yıl yakılarak yerin dibine sokulduğu, filmde ise meclisi yakma eyleminin tiranlığa ve hükümet baskısına başkaldırı olarak resmedilmesi konuyu hafifçe karıştırmış. Fakat netice itibariyle V’nin temsil ettikleri ve replikleri unutulmaz ve bence de yaşasın özgürlük! Sizi de Albert Einstein’ın özgürlüğe dair güzel sözü ve Londra’dan 5 Kasım havai fişek videolarıyla baş başa bırakayım.

“Everything that is really great and inspiring is created by the individual who can labor in freedom.”**

* Hatırla, hatırla Kasım’ın 5’ini!

** Gerçekten harika ve ilham verici olan her şey, özgürce çalışabilecek kişi tarafından yaratıldı.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *